Widzowie byli zachwyceni. Pamięć II wojny nadal była wśród ludzi żywa. W roku premiery "Kolumbów" od jej zakończenia minęło 25 lat. Podobało się ludziom, że serial w reżyserii Janusza Morgensterna bez pseudopatriotycznego zadęcia i sztucznego patosu opowiada o prawdziwych, młodych ludziach. "Kolumbowie" nie wiedzieli, że uczestniczą w wielkim dziejowym wydarzeniu i że po latach historia uczyni z nich bohaterów.
Wojenna trauma Janusza Morgensterna
W jednym z wywiadów Janusz Morgenstern (1922-2011) powiedział, że nakręcił "Kolumbów", bo chciał spłacić dług wobec rówieśników. Sam doskonale wiedział, czym był okupacyjny horror. Gdy wybuchła wojna, Janusz Morgenstern miał 17 lat. Jako jedynemu z rodziny udało mu się przeżyć Holocaust, potem już nigdy więcej nie chciał wracać do tego tematu.
Bestsellerowa powieść Romana Bratnego
Scenariusz serialu powstał na podstawie dwóch pierwszych tomów wojennej, bestsellerowej opowieści Romana Bratnego pt. "Kolumbowie, Rocznik 20" - pierwsza jej część nosiła tytuł "Śmierć po raz pierwszy", druga zaś "Śmierć po raz drugi". Trzecia, nieekranizowana część zatytułowana była "Życie". Powieść pisana w 1955-56 roku, została wydana w 1957 roku. Roman Bratny był również autorem scenariusza serialu.
Opowieść oparta na faktach
Roman Bratny pisał o ludziach, których znał. Młody człowiek o pseudonimie "Kolumb" istniał naprawdę, a nazywał się Krzysztof Mikołaj Sobieszczański, noszący w czasie okupacji najpierw pseudonim "Krzysztof", a później właśnie "Kolumb". Bratny połączył jego losy z historią Stanisława Bolesława Likiernika, pseudonim "Staszek", "Stach", w rzeczywistości podpułkownika Wojska Polskiego. Pozostali bohaterowie powieści i filmu też byli inspirowani prawdziwymi ludźmi.
Gwiazdy w serialu "Kolumbowie"
Serial telewizyjny „Kolumbowie”, którego premiera miała miejsce 9 września 1970 r., składał się z pięciu odcinków trwających po 55 min. Reżyserem serialu był Janusz Morgenstern, a wystąpili w nim m.in.: Jan Englert, Władysław Kowalski, Jerzy Matałowski, Karol Strasburger, Marek Perepeczko, Alicja Jachiewicz, Piotr Pawłowski, Halina Golonko, Jerzy Trela. Narratorem serialu był niezwykle popularny aktor - Tadeusz Janczar. Serial "Kolumbowie" można obejrzeć na stronie TVP VOD.
