Dziennik Gazeta Prawana logo

Nazywano go "cesarzem reportażu". Współpracował z SB?

7 lutego 2026, 13:22
Ten tekst przeczytasz w 3 minuty
Spacer po warszawskiej Starówce
Jego dzieła to najczęściej tłumaczone polskie książki. Czy "cesarz reportażu" współpracował z SB?/PAP
Gdy zmarł miał 74 lata. Uchodził za "cesarza reportażu". Jego książki były najczęściej tłumaczonymi na inne języki publikacjami. Poza pisaniem jego wielką pasją były podróże. W 2007 roku pojawiły się doniesienia o tym, że współpracuje z SB. O kim mowa?

Choć do dziś jest jednym z najczęściej tłumaczonych polskich pisarzy, wielu Polaków nie zna jego książek. Był nie tylko "cesarzem reportażu", jak o nim mówiono, ale również poetą i fotografem.

Kim był Ryszard Kapuściński?

Autor wielu reportaży urodził się 4 marca 1932 roku w Pińsku nad rzeką Piną (obecnie terytorium Białorusi). Jego rodzice byli nauczycielami. Ojciec Ryszarda Kapuścińskiego, bo o nim mowa, walczył w 1939 roku w stopniu podporucznika w SGO Polesie.

Gdy wybuchła II wojna światowa, przyszły pisarz wraz z matką i młodszą siostrą uciekł przed sowiecką okupacją. Najpierw do Przemyśla, potem w głąb niemieckiej strefy okupacyjnej, aż do Sierakowa w Puszczy Kampinoskiej.

O czym pisał Ryszard Kapuściński?

To właśnie dzieciństwo wpłynęło na jego przyszłą twórczość. To, co przeżył w trakcie wojny, sprawiło, że w swoich książkach pisał o ludzkim cierpieniu z empatią i zrozumieniem.

Gdy zakończyła się II wojna światowa Ryszard Kapuściński zamieszkał wraz z rodziną w Warszawie. Jego debiut jeszcze nie reporterski, ale poetycki, to tygodnik "Dziś i Jutro". Miał wtedy 17 lat. Przyszły reportażysta ukończył studia na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego. Pierwszą redakcją, z którą się związał był "Sztandar Młodych". W 1956 roku otrzymał pierwszą nagrodę - wręczono mu Złoty Krzyż Zasługi za reportaż "To też jest prawda o Nowej Hucie". Opisał w nim trudne warunki życia robotników.

Gdzie podróżował "cesarz reportażu"?

Wtedy też zaczął podróżować. Jego pierwszy kierunek podróży poza Europę to Indie. Ryszard Kapuściński był od 1962 roku korespondentem zagranicznym PAP w Afryce, Ameryce Łacińskiej i Azji. Był reporterem, który był "tam, gdzie działo się coś ważnego". Często docierał w te miejsce zanim zrobili to inni dziennikarze.

Najważniejsze książki Ryszarda Kapuścińskiego

Ryszard Kapuściński przez wiele lat publikował w "Czytelniku". Pod koniec życia w "Znaku". Do jego najbardziej znanych publikacji należy zaliczyć takie książki jak:

  • "Dlaczego zginął Karl von Spreti?"
  • "Chrystus z karabinem na ramieniu"
  • "Podróże z Herodotem"
  • "Imperium"
  • "Cesarz"
  • "Lapidarium"
  • "Autoportret reportera"

Ryszard Kapuściński miał współpracować z SB

Ryszard Kapuściński był i wciąż jest najczęściej tłumaczonym polskim pisarzem. Jego książki doczekały się przekładów na ponad 30 języków. W maju 2007 roku w tygodniku "Newsweek Polska" pojawił się artykuł, z którego wynikało, że w latach 1965-1972 miał współpracować z SB.

W IPN odnalazły się analizy odwiedzanych przez niego krajów i pisane przez niego opisy kilku osób, z którymi się spotykał. Jego żona Alicja Kapuścińska twierdziła, że jej mąż nie przejmował się rejestracją przez SB. Jak wyjaśniała wszyscy wyjeżdżający za granicę dziennikarze w tamtych czasach byli umieszczeni w tych aktach jako potencjalni informatorzy.

Ryszard Kapuściński odszedł 23 stycznia 2007 roku. Miał 74 lata. Doznał rozległego zawału serca. O jego śmierci pisały takie gazety jak "New York Times", "Le Monde" czy "El Pais". Jedna z najważniejszych nagród literackich w kategorii reportażu nosi jego imię.

Copyright
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję
Źródło dziennik.pl
Zapisz się na newsletter
Najważniejsze wydarzenia polityczne i społeczne, istotne wiadomości kulturalne, najlepsza rozrywka, pomocne porady i najświeższa prognoza pogody. To wszystko i wiele więcej znajdziesz w newsletterze Dziennik.pl. Trzymamy rękę na pulsie Polski i świata. Zapisz się do naszego newslettera i bądź na bieżąco!

Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich

Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj