Dziennik Gazeta Prawana logo

Na jego książkach wychowały się całe pokolenia. To wciąż szkolne lektury

20 lutego 2026, 04:18
Ten tekst przeczytasz w 3 minuty
Niziurski
Na jego książkach wychowały się całe pokolenia. To wciąż szkolne lektury/AKPA
Był autorem książek, które czytały kolejne pokolenia młodych Polaków. Uważany jest do dziś za jedną z ważniejszych postaci polskiej literatury dziecięcej i młodzieżowej. Niektóre z jego książek do dziś są szkolnymi lekturami. Kilka doczekało się także filmowej i serialowej ekranizacji. Siłą jego twórczości było to, że nie moralizował. O kim mowa?

Był świetnym obserwatorem świata młodzieży. Bohaterowie jego książek przeżywali codzienne sytuacje jako przygodę, która nie była pozbawiona humoru. W swojej twórczości ogromną uwagę zwracał na język, tempo narracji a także dialogi bohaterów.

Edmund Niziurski, bo o nim mowa, to autor książek, które do dziś są szkolnymi lekturami, i które czytały kolejne pokolenia młodych Polaków.

Co napisał Edmund Niziurski?

Pisarz przyszedł na świat 10 lutego 1925 roku w Kielcach. Wśród powieści, które stworzył i które cieszyły się ogromną popularnością, trzeba wymienić takie jak:

  • "Księga urwisów"
  • "Niewiarygodne przygody Marka Piegusa"
  • "Sposób na Alcybiadesa"
  • "Klub włóczykijów"
  • "Awantura w Niekłaju"
  • "Adelo, zrozum mnie!"

Bohaterowie, których powoływał do życia Edmund Niziurski byli energiczni, sprytni, ale lubili się także buntować wobec szkolnemu systemowi i rutynie. To właśnie było siłą jego książek i dzięki temu zdobywał liczne grono czytelników.

Na ile języków przetłumaczono książki Edmunda Niziurskiego?

Książki, które pisał Edmund Niziurski, były popularne nie tylko w Polsce. Zaczytywała się w nich także młodzież z innych krajów. Powieści Edmunda Niziurskiego zostały przetłumaczone na 20 języków. Wśród nich był mandaryński a także gruziński. Jego powieści można było znaleźć w wielu państwach Bloku Wschodniego.

Co było znakiem rozpoznawczym Edmunda Niziurskiego?

Powieści Edmunda Niziurskiego miały swój niepowtarzalny styl. Wyróżniały się zarówno sytuacyjnym, jak też słownym humorem. Pisarz chętnie bawił się językiem, nie stronił od zabawnych dialogów i puent. Charakterystycznym elementem stylu pisarza są znaczące czy groteskowe nazwiska i imiona, np. Wieńczysław Nieszczególny, Chryzostom Cherlawy, Zygmunt Gnacki itd.

To wszystko sprawiało, że młody czytelnik nie nudził się, nawet gdy czytał dłuższy opis. Bohaterowie, którzy pojawiali się w jego twórczości, interesowali również dorosłych czytelników. Edmund Niziurski w swoich książkach był także ostrym krytykiem rzeczywistości.

Te powieści Edmunda Niziurskiego doczekały się ekranizacji

Powieści Edmunda Niziurskiego były tak popularne, że doczekały się ekranizacji. Dwie najbardziej znane i popularne to serial o Marku Piegusie pod tym samym tytułem, co książka oraz film "Spona", który powstał na podstawie powieści "Sposób na Alcybiadesa".

Powieści Edmunda Niziurskiego to wciąż szkolne lektury

Książki Edmunda Niziurskiego to wciąż również szkolne lektury. "Pokolenia polskich 40-, 50- i 60-latków. Wszyscy przeszliśmy przez szkołę Niziurskiego. Ludzie z prawa, z lewa wspominają go z sentymentem, odnajdują w jego książkach świat podwórka, gdzie spędzaliśmy najważniejsze chwile dzieciństwa. To był nasz świat" - mówił Krzysztof Varga, pisarz, biograf Niziurskiego, w wywiadzie dla portalu Dzieje w 2019 roku.

Edmund Niziurski zmarł 9 października 2013 w Warszawie, w wieku 88 lat. Został pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie. Rada Miejska w Kielcach podjęła w 2013 decyzję o nadaniu skwerowi przy Kadzielni imienia Edmunda Niziurskiego.

Copyright
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję
Źródło dziennik.pl
Zapisz się na newsletter
Świadczenia, emerytury, podatki, zmiany przepisów, newsy gospodarcze... To wszystko i wiele więcej znajdziesz w newsletterze Dziennik Radzi. Chcesz się dowiedzieć, kto może przejść na wcześniejszą emeryturę? A może jakie ulgi można odliczyć od podatku? Kto może otrzymać środki w ramach renty wdowiej? Zapisz się do naszego newslettera i bądź na bieżąco!

Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich

Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj