Ten kryminał to hit czasów PRL
Książka ta do dziś uchodzi za hit i jest jedną z najczęściej czytanych i uwielbianych powieści, jakie powstały w czasach PRL. Warto przy tym wspomnieć, że to kryminał a te jak wiadomo Polacy cenią sobie najbardziej spośród wszystkich gatunków literackich.
Kto jest autorem tego bestselleru czasów PRL?
Autorem tego bestsellera czasów PRL jest Leopold Tyrmand. Pisarz, ale również publicysta i popularyzator jazzu w Polsce wykształcenie zdobywał za granicą. Rodzice wysłali go do Paryża. Tam studiował architekturę na Akademii Sztuk Pięknych. Tam też zafascynował się muzyką, jaką jest jazz i postanowił, że "sprowadzi ją" także do Polski.
W 1940 roku rozpoczął pracę w dzienniku "Prawda Kosmomolska". Jego debiutem były felietony polityczno-propagandowe. Informację o początkach swojej literackiej przygody w późniejszych latach często zatajał. Dopiero w 1967 przyznał publicznie, że pracował dla komunistycznej gazety. Leopold Tyrmand napisał książki takie jak:
- "Filip"
- "Gorzki smak czekolady Lucullus"
- "Życie towarzyskie i uczuciowe"
- "Siedem dalekich rejsów"
- "Dziennik 1954"
- "Zły".
Tak powstał ten hit czasów PRL
Tę ostatnią opublikowano w 1955 roku. Leopold Tyrmand zaczął ją pisać na zamówienie wydawnictwa Czytelnik. W latach 50. pisarz został zwolniony z redakcji "Przekroju". Powodem była krytyka radzieckich sędziów. Gdy Tyrmand został wysłany na przymusowy urlop po rozwiązaniu "Tygodnika powszechnego" zaczął pisać "Dziennik 1954". Przerwał, gdy dostał propozycję od wydawnictwa.
"Zły" od razu stał się hitem wśród czytelników. Krytycy nie byli jednak tak przychylni. Powieść kryminalna autorstwa Leopolda Tyrmanda zebrała od nich negatywne recenzje. Mimo tego okazała się dla autora ogromnym sukcesem literackim.
O czym jest powieść "Zły"?
Tytułowy "Zły" to tajemniczy bohater samozwańczo walczący w obronie słabszych z warszawskimi chuliganami i półświatkiem stolicy. Powieść ta to tak naprawdę niezwykle inteligentny opis Polski Ludowej, przebrany w strój ni to kryminału, ni to romansu, ni to westernu.
Zaczyna się od tajemniczych napadów. Z tym, że wszyscy atakowani – to bandziory. Ludowa milicja staje na głowie, by dostać jedynego sprawiedliwego, szeryfa bez twarzy, który sprawia, że ludzie zaczynają się czuć bezpieczni. Podziemny światek Warszawy rusza na wojnę. Bohater ma tylko jeden znak rozpoznawczy, niezwykłe, świetliste spojrzenie. A dodatkowo w tle historia miłosna, której osią jest Marta Majewska, niechcący wciągnięta w przestępcze życie Warszawy.
Błyskawiczny rozgłos i talon na auto
"’Złego" czytali wszyscy; nigdy przedtem ani nigdy potem nie powstała książka, która w podobny sposób elektryzowałaby wszystkie środowiska czytelników; z wyjątkiem Marka Hłaski żaden pisarz nie zdobył tak błyskawicznego rozgłosu – pisał o powieści Henryk Dasko.
To właśnie za tę powieść Leopold Tyrmand dostał talon na samochód, a Komenda Główna MO zaprosiła go na cykl wykładów o chuligaństwie. Dobra passa Tyrmanda trwała do 1958 roku. Gdy zaostrzyła się polityka wewnętrzna pod rządami Władysława Gomułki represje dotknęły także Tyrmanda. Cenzura zatrzymywała mu kolejne powieści, a "Zły" stał się białym krukiem, bo odmawiano jego wznowień.
Marta Kawczyńska – dziennikarka Dziennik.pl. Ukończyła Filologię Polską na Uniwersytecie Warszawskim ze specjalizacją animacja kultury, jest też psychoterapeutką tańcem i ruchem (DMT). Pracowała m.in. w Gazecie Stołecznej, Super Expressie, TVP. Jest autorką książki "Alopecjanki. Historie łysych kobiet" oraz współautorką poradników "#Nastolatka". Specjalizuje się w tematyce show-biznesowej oraz społecznej. W Dziennik.pl zajmuje się działem życie gwiazd, nostalgia, kultura. Prowadzi podcasty "Kawka z…" i "Dziennik Kryminalny" emitowane na kanale DGP Infor na Youtubie.