Jan Brzechwa to twórca, którego znają prawie wszyscy Polacy. To on był autorem wierszy i bajek, które czytaliśmy w dzieciństwie. Wiele z nich recytowanych było i nadal jest podczas szkolnych przedstawień i akademii.

Kim był Jan Brzechwa?

Jan Brzechwa urodził się 15 sierpnia 1898 roku w Żmerynce na Podolu (dzisiejsza Ukraina). Jego ojciec był inżynierem kolejowym a matka nauczycielką francuskiego. Dziadek przyszłego poety był wydawcą i księgarzem a także nauczycielem.

Reklama

Przed dwa lata Jan Brzechwa studiował medycynę weterynaryjną. W maju 1918 r. wraz z rodziną przyjechał do Polski i rozpoczął studia na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Warszawskiego, na kierunku Filologia polska. Poprosił jednak o przeniesienie na studia prawnicze. Skończył ten kierunek i został adwokatem. Jan Brzechwa specjalizował się w dziedzinie prawa autorskiego. W latach 1924–1939 był radcą prawnym ZAiKS-u.

Jak brzmiało prawdziwe nazwisko Jana Brzechwy?

Pisać zaczął już jako nastolatek. Na studiach zaczął dorabiać jako autor tekstów satyrycznych oraz piosenek i skeczy. Współpracował z takimi kabaretami jak Qui Pro Quo, Czarny Kot czy Morskie Oko.

Jan Brzechwa posługiwał się najczęściej pseudonimami "Szer-Szeń" oraz "Inspicjent Brzeszczot". Pseudonim "Brzechwa" wymyślił mu Bolesław Leśmian, który był jego stryjecznym bratem. Prawdziwe nazwisko poety brzmiało Lesman. Otrzymał je po ojcu Aleksandrze Stanisławie Lesmanie. Pseudonim "Brzechwa" nawiązywał do opierzonej części "strzały".

Dlaczego Jan Brzechwa zmienił nazwisko?

Reklama

Dlaczego poeta podpisywał się pseudonimem a nie swoim nazwiskiem? Gdy w 1915 roku jego wiersze ukazały się w petersburskim tygodniku "Sztandar", Leśmian zasugerował kuzynowi zmianę nazwiska. Argumentował to tym, że dwóch piszących Lesmanów to zdecydowanie za dużo. Ciekawostką jest, że wiersze Brzechwy Leśmianowi nie za bardzo się podobały. Jan Brzechwa postanowił skorzystać z tej propozycji, ale zrobił to dopiero po wojnie.

Jakie wiersze i bajki napisał Jan Brzechwa?

Jan Brzechwa w 1926 roku wydał tom poezji "Oblicza zmyślone". Pierwszy tomik wierszy dla dzieci poeta wydał w 1938 roku. Nosił on tytuł "Tańcowała igła z nitką". To w nim znalazły się takie wiersze jak "Pomidor", "Żuraw i czapla" oraz "Na straganie". Poeta był również autorem takich utworów jak:

  • "Kaczka dziwaczka"
  • "Akademia pana Kleksa"
  • "Pan Drops i jego trupa"
  • "Przygody Pchły Szachrajki"
  • "Szelmostwa lisa Witalisa"
  • "Podróże pana Kleksa"
  • "Tryumf pana Kleksa"

W latach 50. XX w. Jan Brzechwa pisał socrealistyczne wiersze propagandowe. Sam nie należał do partii, którą w nich gloryfikował. W późniejszych latach nie angażował się w twórczość polityczną, uchodził za biernego kontestatora ustroju. Jan Brzechwa zmarł z przyczyn naturalnych 2 lipca 1966 w Warszawie. Został pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach