"Trzeba dzieciom dać serce, piękno i uśmiech, aby nauczyły się kochać ludzi i wszystko, co je otacza" - twierdziła. Zapewne wiedziała, co mówi, bo w jej książkach zaczytywały się kolejne pokolenia małych Polaków.
Maria Kownacka, bo o niej mowa, stworzyła bohatera, którego dzieci uwielbiały. Na swoim koncie miała wiele książek dla najmłodszych.
Kim była Maria Kownacka?
Pisarka, której książka, do dziś jest szkolną lekturą, urodziła się 11 września 1894 roku w Słupie. Gdy miała 8 lat, zmarła jej matka. Ojciec nie dawał sobie rady z wychowaniem pięciorga dzieci. Z tego powodu Maria Kownacka trafiła do rodziny w Krakowie. Potem zamieszkała u siostry Zofii na Suwalszczyźnie a także uczęszczała na pensję Pauliny Hewelke w Warszawie.
Z powodu finansowych problemów już będąc nastolatką zaczęła pracować w szkole. Gdy wybuchła I wojna światowa Maria Kownacka organizowała tajne komplety dla dzieci i dorosłych. Przełomem w jej karierze okazał się 1919 rok. To wtedy zaczęła publikować swoje wiersze i opowiadania na łamach "Płomyka".
Co napisała Maria Kownacka?
W 1929 roku przeprowadziła się do Warszawy a dokładnie na Żoliborz. W trakcie II wojny światowej przebywała w Krzywdzie, gdzie również pisała i uczyła. To wtedy powstała jej książka "Kajtkowe przygody".
Do pisania kolejnych książek dla najmłodszych inspirowały ją podróże, zasłyszane opowieści oraz sytuacje z życia codziennego. Najmłodsi Polacy rozczytywali się w takich jej książkach jak:
- "Rogaś z Doliny Roztoki" (napisany podczas wycieczki do Beskidu Sądeckiego)
- "Szkoła nad obłokami" (będący wspomnieniem wizyty pisarki w szkole w Niemcowej, najwyżej położonej placówce w Polsce)
- "Kukuryku na ręczniku"
- "Kwiatki Małgorzatki"
- "Entliczek pentliczek"
Ta książka Marii Kownackiej jest wciąż szkolną lekturą
Najbardziej znaną książką ulubionej pisarki najmłodszych Polaków był "Plastusiowy pamiętnik". Bajka ta ukazała się na początku lat 30.. Nie powstałaby, gdyby nie inna znana pisarka, czyli Janina Porazińska. Ówczesna redaktorka "Płomyczka" namówiła koleżankę, by stworzyła postać, która towarzyszyłaby dzieciom przez cały rok szkolny.
Tak właśnie powstał Plastuś. Ludzik z plasteliny, który powstał dzięki pierwszoklasistce Tosi był narratorem tej historii i opisywał przygody, w których towarzyszyli mu inni przyjaciele z piórnika jak ołówek, scyzoryk, stalówka. Ta książka Marii Kownackiej stała się szkolną lekturą, którą do dziś czytają dzieci w Polsce, zwłaszcza te, które zaczynają naukę w podstawówce.
Ta szkolna lektura została przetłumaczona na wiele języków
"Plastusiowy pamiętnik" został przetłumaczony na wiele języków. M.in. na niemiecki, ukraiński, litewski, łotewski, gruziński, bułgarski, japoński, turkmeński, ormiański, mołdawski, uzbecki. W każdym z nich Plastuś nazywa się nieco inaczej.
Na przykład po niemiecku Knetemännlein, po rosyjsku Пластусь, po łotewsku Plastiņŝ. W 1980 roku na podstawie tej lektury powstał serial animowany w reżyserii Zofii Ołdak. Rok później bajka muzyczna z Ireną Kwiatkowską w roli Plastusia.
Maria Kownacka zmarła bezpotomnie. Mieszkanie, w którym urzędowała na Żoliborzu oraz prawa autorskie zapisała Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowe. W mieszkaniu tym mieści się Izba Pamięci Marii Kownackiej. Pisarka odeszła 27 lutego 1982 w Warszawie. Została pochowana na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.
