Widzowie domagali się, by TVP udostępniła wszystkie odcinki "Plebanii" na platformie Vod.tvp.pl i tak też się stało.
"Stoisz sam pośrodku świata, Dookoła tysiąc spraw, Minął dzień, mijają lata, Jutro mieni się od barw" - słów tej piosenki, napisanej i zaśpiewanej przez Tadeusza Woźniaka, nauczyli się wszyscy. Sączyła się późnymi popołudniami z telewizorów. I wpadała w ucho, bo jest bardzo melodyjna.
Przebój serialowy z katolickim przesłaniem
Plebania miała 1826 odcinków. Pierwszy nadano 5 października 2000 r., a ostatni – 27 stycznia 2012 r. Serial wykreował kilka gwiazd, m.in. Włodzimierza Matuszaka (proboszcz), Karolinę Muszalak (Angelika, żona Janusza Tracza), Dariusza Kowalskiego (Janusz Tracz) czy Małgorzatę Teodorską (Irka Tosiek). Zagrało w nim wielu znanych aktorów, m.in. Agnieszka Włodarczyk, Irena Karel, Stanisław Górka, Ewa Szykulska.
Akcja serialu rozgrywa się w niewielkim Tulczynie pod Hrubielowem we wschodniej Polsce. Na tytułowej plebanii ogniskuje się życie parafian. Wpadają tam, by opowiedzieć o tym, co ich dręczy. Producenci zakładali, że serial będzie miał katolickiego ducha, a jednocześnie będzie wciągający.
Nieznani aktorzy jako księża
Producent Stanisław Krzemiński znalazł autora, który podjął się pisania scenariusza i przez miesiąc obserwował życie na prawdziwej plebanii w małym miasteczku w południowo-wschodniej Polsce. Dwa tygodnie spędził tam również odtwórca roli księdza Antoniego, Włodzimierz Matuszak.
Bardzo starannie zrobiono casting do serialu, zwłaszcza jeśli chodzi o postaci księży. "Zależało nam, by były to twarze nieopatrzone. Włodek Matuszak był nieznany. Gdy się na niego patrzy, nikt nie myśli: „Aha, Olbrychski, przebrał się za księdza". On jest tym proboszczem. Z punktu widzenia wiarygodności tej postaci osiągnęliśmy sukces. Włodek nie jest kojarzony ze sobą, tylko z proboszczem Antonim, który mieszka w Tulczynie" – powiedział Stanisław Krzemiński w wywiadzie dla "Tygodnika Przegląd".
Na plebani wiedzą wszystko
O wszystkim, co dzieje się w Tulczynie, wiedzą księża. Parafianie często zasięgają ich rady. Obok księdza Antoniego jest tam wikary Adam (Bogdan Brzyski), zesłany do Tulczyna, bo okazał się zbyt liberalny wobec swoich byłych podopiecznych, narkomanów.
Na plebani rządzi gospodyni Józefina (Katarzyna Łaniewska), rewelacyjna kucharka, kobieta ciepła i stanowcza, matka trójki dorosłych dzieci. Córka Józefiny, Halina, straciła pracę, a jej małżeństwo nie należy do najbardziej udanych.
Tracz, czyli czarny charakter
Miasteczkiem rządzi bezwzględny Janusz Tracz (Dariusz Kawalski), postać smoliście czarna i bezwzględna. Jego prawą ręką i gorylem jest „Osa" (Maciej Milewski). Żoną Tracza jest Angelika, która jest terroryzowana przez męża.
W pierwszym odcinku na plebanii właśnie trwają przygotowania do wesela Ewy, wnuczki babci Józi. Do Tulczyna przyjeżdża nowy wikary i pechowo trafia najpierw do kawiarni Tracza. Dochodzi do bójki między młodym księdzem a właścicielem lokalu. A potem wydarzenia nabierają tempa, bo na plebani zjawia się dziewczyna, która wyznaje, że jest w ciąży z narzeczonym Ewy.
Dariusz Kowalski, który grał Tracza, opowiada w wywiadach, że prywatnie jest człowiekiem bardzo religijnym. Był ministrantem, należał do ruchu oazowego. Gdy mówił o Januszu Traczu i serialu "Plebania", podkreślał, że "najważniejsze jest to, że nie mamy wątpliwości, kto jest dobry, a kto zły". "Zło jest nazwane, pokazane, uosabia je ta postać. I wiadomo, czym grozi zadawanie się z kimś takim" – powiedział serialowy Janusz Tracz w rozmowie z tygodnikiem "Niedziela".
